Sorun yanma değil, yağlayıcılık kaybı
Dizel araca benzin alındığında ne oluyor?
Dizel yakıt, motoru beslemenin yanında yakıt sisteminin hareketli parçalarını yağlama görevi de görür. Yüksek basınç pompası ve enjektörler bu ince yağ filmi sayesinde birbirine sürtünmeden çalışır. Benzin ise yağlayıcı değil, çözücüdür: sisteme girdiğinde bu filmi inceltir ve metal yüzeyler birbirine temas etmeye başlar.
Bu yüzden dizel araca benzin alınması, motorun "çalışıp çalışmaması" meselesinden ibaret değildir. Araç bir süre sorunsuz çalışıyor olabilir; asıl risk, yüksek basınç pompasının ve enjektörlerin bu süre boyunca aşınmasıdır. Ortaya çıkan metal parçacıkları hatta ilerleyip enjektörlere de zarar verebilir; iş o noktada yakıt deposu temizliğinden çıkıp enjektör işleri kapsamına geçer.
Dizel araca benzin alındığını fark ettiğiniz anda aracı çalıştırmamanız bu yüzden bu kadar önemli. Depoda duran benzin sadece boşaltılması gereken bir sıvıdır; pompaya ulaşmış benzin ise onarım riskidir. Aracı bulunduğu yerden alıyoruz, çalıştırmadan tezgâha koyuyoruz.
Bujiler, yoğun duman ve katalizör
Benzinli araca mazot alındığında ne oluyor?
Benzinli motorda yanmayı buji ateşler. Mazot benzine göre çok daha ağır ve zor buharlaşan bir yakıttır; benzinli araca mazot bindiğinde motor genellikle önce boğularak çalışır, ardından tekler ve stop eder. Bu sırada mazot buji uçlarında ve yanma odasında kalıntı bırakır.
Yanmadan geçen mazot egzozdan yoğun duman olarak çıkar ve katalizöre ulaşır. Katalizör, yakılmamış yakıtı işlemek üzere tasarlanmış bir parça değildir; bu yük altında aşırı ısınabilir. Bu yüzden "çalışıyor, idare eder" diyerek yola devam etmek benzinli araçta da hatalıdır.
Benzinli araca mazot alınmasında işlem yine depo boşaltma ve yakıt deposu temizliğiyle başlar; ardından hatlar ve filtre temizlenir. Araç çalıştırılmışsa bujiler ve ateşleme tarafı kontrol edilir, gerekirse motor arıza tespiti ve tamiri kapsamında canlı veri ve yanma düzeni incelenir.
İki farklı iş, iki farklı kapsam
Araç çalıştırıldı mı, çalıştırılmadı mı?
Çalıştırılmamış araçta yanlış yakıt hâlâ deponun içindedir ve besleme hattına ulaşmamıştır. Yapılacak iş nettir: depo boşaltılır, yakıt deposu temizliği yapılır, hatlar temizlenir, yakıt filtresi yenilenir, doğru yakıt doldurulur ve sistemin havası alınır. Çoğu araçta bu işlem aynı gün tamamlanır.
Çalıştırılmış araçta ise yanlış yakıt pompayla birlikte yola çıkmıştır. Burada depo temizliği işin sadece ilk yarısıdır; dizelde yüksek basınç pompası ve enjektörlerin, benzinlide enjektörlerin ve ateşleme tarafının durumu ayrıca değerlendirilir. Ne kadar süre çalıştığı ve ne kadar yol yapıldığı doğrudan kapsamı etkiler.
Aradaki farkı en iyi anlatan cümle şu: kontağı açmamak, bu işin en ucuz ve en etkili adımıdır ve tamamen sizin elinizdedir. Benzinlikte fark ettiyseniz araca dokunmayın, telefonu açın.
Depoyu kirleten diğer sebepler
Yakıt deposu temizliği yalnızca yanlış yakıt için değil
Uzun süre hareketsiz kalan araçlar bu işin ikinci büyük müşterisi. Aylarca çalıştırılmayan araçlarda depo içinde nem yoğuşur, benzin zamanla bozulur, çelik depolarda pas başlar. Araç çalıştırıldığında bu tortular pompa süzgecine ve filtreye gider; belirti genellikle zor çalışma, tekleme ve yolda kesme olur.
Kirli veya sulu yakıt da sık karşılaştığımız bir sebep. Depoya karışan su, dizel araçlarda yakıtla su arasındaki sınırda mikrobiyal üremeye zemin hazırlar; ortaya çıkan koyu, jölemsi kalıntı filtreyi hızla tıkar. Bu durumda sadece filtre değiştirmek geçici çözümdür, kaynak depodadır ve yakıt deposu temizliği gerekir.
Depo içindeki yakıt pompası da bu tabloya dahildir. Tortulu depoda çalışan pompa süzgeci tıkandığı için zorlanır, ses yapar ve ömrü kısalır. Pompa değişimi gerekiyorsa depoyu temizlemeden yeni pompa takmıyoruz; aksi hâlde aynı arıza kısa sürede geri gelir.
Yenimahalle, Akköprü, İvedik ve Ostim çevresi
Bu işte 7/24 açık olmanın anlamı
Yanlış yakıt randevu alınabilen bir arıza değildir. Gece yarısı, hafta sonu, tatil günü olabilir; araç benzinlikte kalır ve sahibi ne yapacağını bilemez. SE & FE Garaj haftanın her günü açık olduğu için bu aramaya saatine bakmadan cevap veriyoruz.
İkinci önemli nokta aracın taşınması. Bu durumda en sık yapılan hata "yavaş yavaş servise götüreyim" demektir — ki bu, depodaki yakıtı sistemin en derinine kadar basmanın en hızlı yoludur. Aracı şehir içinde bulunduğu yerden alıyoruz; çalıştırmanıza gerek kalmıyor.
Tamirhanemiz Ankara Yenimahalle'de, Akköprü, İvedik ve Ostim sanayi bölgelerine yakın konumda. Bu çevrede aracın alınması ve tezgâha girmesi kısa sürüyor. Ankara'nın diğer ilçelerinden gelen aramalarda da aracın konumunu söyleyin, nasıl ilerleyeceğimizi telefonda netleştirelim.