İkinci el araç alırken mekanik olarak nelere bakılır?

Motoru soğukken çalıştırın, bu pazarlık konusu değil

Satıcı aracı sizden önce ısıtmışsa gördüğünüz şey aracın en iyi hâlidir. Birçok arıza — yatak sesi, ilk çalıştırmada mavi duman, zor marş — yalnızca soğuk motorda kendini gösterir.

Randevuyu aracın en az birkaç saattir çalışmamış olacağı şekilde ayarlayın. Kaputa elinizi koyup sıcak olup olmadığını kontrol edin; sıcaksa bir başka gün tekrar bakın. Bu tek kural, ikinci el alımında yapabileceğiniz en değerli kontroldür.

Motorda bakılacak beş şey

Kaput açıkken gözle ve kulakla yapabileceğiniz kontroller, ekspertize gitmeden önce aracı elemek için yeterli.

• Yağ çubuğu: yağın rengi ve seviyesi. Süt kahvesi rengi su karışması demektir, orada durun.
• Yağ kapağı içi: köpüklü beyaz kalıntı yine su karışmasının işaretidir.
• İlk çalıştırmada egzoz: mavi duman yağ yakmayı, beyaz duman su karışmasını gösterir. Birkaç saniyelik beyaz buhar normaldir, sürekliyse değil.
• Rölanti sesi: düzenli mi, tıkırtı veya metalik vuruntu var mı. Vuruntu duyuyorsanız o araca girmeyin.
• Motor bölmesinde aşırı temizlik: yeni yıkanmış bir motor, kaçak izlerini gizlemek için de yıkanmış olabilir.

Triger setinin geçmişini sorun

Bu, ikinci el alımında en çok atlanan kalem. Triger kayışı arıza vermeden, kilometreye göre değişir; kopması hâlinde subaplar pistona çarpar ve motor komple açılır. Yani değişim tarihi bilinmeyen bir araç, üzerinde saatli bir masraf taşıyor demektir.

Satıcıdan fatura ya da servis kaydı isteyin. Belge yoksa aracın kilometresine bakarak değişim zamanının geçip geçmediğini varsaymanız gerekir — ve geçtiyse pazarlıkta bunu bir kalem olarak sayın.

Zincirli motorlarda kayış yerine zincir vardır ve ömrü daha uzundur; ancak zincir de esner. Soğuk çalıştırmada birkaç saniyelik metalik hışırtı, gergi veya zincir aşınmasının erken işaretidir.

Test sürüşünde nelere dikkat etmeli?

Test sürüşü mahalle turu olmamalı. Aracı hem şehir içinde hem mümkünse kısa bir çevre yolunda deneyin; bazı arızalar ancak yük altında ortaya çıkar.

Vites geçişlerine odaklanın. Manuel araçta debriyaj kaçırıyorsa devir yükselirken hız artmaz; otomatikte geçişlerde sarsıntı ya da gecikme varsa şanzıman şüphelidir. İkisi de pahalı kalemlerdir.

Freni boş bir yolda sert deneyin. Direksiyonda titreme disk salgısını, aracın bir yöne kaçması kaliper ya da hidrolik sorununu gösterir.

Bozuk zeminde camları kapatıp radyoyu kapatın. Gümbürtü, tokuşma ve gıcırtı süspansiyondan gelir; amortisör, rotil ve salıncak burçları en sık değişen kalemlerdir.

Düz bir yolda direksiyonu bırakın. Araç bir yöne çekiyorsa rot ayarı, lastik basıncı veya alt takım aşınması söz konusudur.

Gösterge panelini kontak açıkken izleyin

Kontağı açtığınızda tüm uyarı lambaları yanmalı, motor çalıştıktan sonra sönmelidir. Baştan hiç yanmayan bir lamba, sökülmüş ya da devre dışı bırakılmış olabilir — bu, gizlenen bir arızanın en yaygın yöntemidir.

Özellikle motor arıza, ABS ve airbag lambalarına dikkat edin. Bunların hiç yanmaması, yandıktan sonra sönmemesinden daha kötü bir işarettir.

Ekspertiz raporu neyi kapsar, neyi kapsamaz?

Yaygın ekspertiz hizmetleri ağırlıklı olarak kaporta, boya ve şase ölçümüne odaklanır. Bunlar önemli; aracın kaza geçmişini gösterir.

Ancak standart bir boya-kaporta raporu, motorun iç durumunu, kompresyon değerlerini veya şanzımanın sağlığını söylemez. Bu kalemler ayrı bir mekanik kontrol ister.

Bizim önerimiz ikisini ayırmanız: kaporta için ekspertiz, mekanik için bir tamirhane kontrolü. Ciddi düşündüğünüz bir araç için aracı bize getirin; lift üzerinde alt takımı, kaçakları ve motor durumunu kontrol edip ne alacağınızı yazılı olarak söyleyelim.

Pazarlıkta işinize yarayacak kalemler

Bulduğunuz her eksik, fiyattan düşülebilecek bir kalemdir. Ama hepsi aynı ağırlıkta değil; bazıları pazarlık konusu, bazıları o araçtan vazgeçme sebebidir.

• Pazarlık konusu: balata ve disk aşınması, lastik ömrü, akü yaşı, amortisör, rotil, yağ ve filtre bakımı.
• Ciddi kalem: triger seti geçmişinin bilinmemesi, debriyaj kaçırması, yağ kaçakları.
• Vazgeçme sebebi: motorda vuruntu, yağa su karışması, otomatik şanzımanda sarsıntı, düzeltilmemiş şase hasarı.